Tutarı ve oranı girerek matrah, KDV ve toplam sonucu görün.
KDV dahil ve KDV hariç ne demektir?
KDV hariç tutar, vergi eklenmeden önceki matrahtır. KDV dahil tutar ise matrah ile hesaplanan verginin toplamıdır. Fatura üzerinde bu değerler ayrı ayrı gösterilebilir.
KDV hariç tutardan dahil fiyat nasıl bulunur?
Önce matrah seçilen oranla çarpılarak KDV tutarı bulunur. Ardından vergi matraha eklenir.
1.000 TL × %20 = 200 TL KDV
1.000 TL + 200 TL = 1.200 TL KDV dahil toplam
KDV dahil fiyattan matrah nasıl bulunur?
Dahil fiyatın içindeki vergiyi bulmak için toplamı doğrudan oranla çarpmak doğru değildir. Toplam tutar, 1 + KDV oranına bölünmelidir.
1.200 TL ÷ 1,20 = 1.000 TL matrah
1.200 TL − 1.000 TL = 200 TL KDV
KDV hesaplama formülleri
- KDV tutarı: KDV hariç tutar × KDV oranı
- KDV dahil toplam: KDV hariç tutar × (1 + KDV oranı)
- KDV hariç matrah: KDV dahil toplam ÷ (1 + KDV oranı)
- Dahil fiyattaki KDV: KDV dahil toplam − KDV hariç matrah
Hangi KDV oranı seçilmeli?
Türkiye'de üç oran uygulanır. Oranlar 10 Temmuz 2023'te değişti: genel oran %18'den %20'ye, indirimli oran %8'den %10'a çıkarıldı; %1'lik oran korundu.
| Oran | Kapsam | Çarpan (dahil için) | Bölen (matrah için) |
|---|---|---|---|
| %1 | Temel gıda | 1,01 | 1,01 |
| %10 | İndirimli oran listeleri | 1,10 | 1,10 |
| %20 | Genel oran | 1,20 | 1,20 |
Kural basittir: mal veya hizmet indirimli oran listelerinde açıkça sayılmıyorsa genel oran (%20) uygulanır. Aynı faturada farklı oranlara tabi satırlar bulunabilir; bu durumda her satırın KDV'si kendi oranıyla ayrı hesaplanır.
Matraha neler dahildir?
KDV yalnızca etiket fiyatı üzerinden değil, alıcıdan tahsil edilen toplam bedel üzerinden hesaplanır. Şu kalemler matraha girer:
- Nakliye ve kargo bedeli — faturaya yansıtılıyorsa
- Vade farkı ve fiyat farkı — sonradan doğsa bile
- Montaj, kurulum, ambalaj ücretleri
Faturada gösterilen iskontolar ise matrahtan düşülür. Sıra önemlidir: önce indirim uygulanır, KDV kalan tutar üzerinden hesaplanır. İndirimli fiyatı iskonto hesaplama aracıyla bulabilirsiniz.
Fiyatı dahil mi hariç mi göstermeli?
Bu bir tercih değil, çoğu zaman kuraldır. Nihai tüketiciye yönelik satışlarda etiket ve ilan fiyatları KDV dahil gösterilir; müşteri kasada sürpriz bir vergiyle karşılaşmaz. İşletmeler arası (B2B) satışlarda ise fiyatlar genellikle KDV hariç konuşulur, çünkü alıcı ödediği KDV'yi indirim konusu yapacaktır ve onun için gerçek maliyet matrahtır.
Teklif ve sözleşmelerde bu ayrımın yazılmaması sık yaşanan bir anlaşmazlık sebebidir. "150.000 TL" yazan bir teklif, KDV hariçse alıcıya 180.000 TL'ye mal olur — arada %20'lik bir fark vardır. Teklif metnine "Fiyatlarımıza KDV dahil değildir" ya da "KDV dahildir" ibaresini mutlaka ekleyin.
Faturayı doğrulamanın hızlı yolu
Elinize gelen bir faturanın KDV'sinin doğru hesaplanıp hesaplanmadığını tek işlemle kontrol edebilirsiniz: genel toplamı çarpana bölün, çıkan sonuç matrah satırıyla aynı olmalıdır.
Fatura genel toplamı 4.800 TL, oran %20 ise:
4.800 / 1,20 = 4.000 TL matrah
4.800 − 4.000 = 800 TL KDV
Faturadaki matrah 4.000 TL değilse ya oran farklıdır ya da hesapta hata vardır. Aynı yöntem, KDV dahil verilen bir fiyattan teklif hazırlarken de işe yarar.
Sık yapılan hatalar
- Dahil fiyatı oranla çarpmak: KDV dahil 1.200 TL'yi %20 ile çarpıp 240 TL bulmak yanlıştır. Doğru sonuç 200 TL'dir; dahil tutardan geriye giderken bölme yapılır. Fark küçük görünür ama çok kalemli faturalarda birikir.
- Toplam üzerinden tek seferde hesaplamak: Çok satırlı faturalarda her satırın KDV'si ayrı hesaplanıp yuvarlanır. Toplamdan tek hesap yapmak kuruş farkı yaratır ve mutabakatta sorun çıkarır.
- Perakende fiyatını hariç sanmak: Türkiye'de tüketiciye yönelik etiket fiyatları KDV dahildir. Bu tutarı yeniden KDV'lemek fiyatı yanlış yükseltir.
Sıkça sorulan sorular
KDV dahil fiyat nasıl hesaplanır?
KDV hariç tutar, 1 + oran ile çarpılır. %20 için çarpan 1,20'dir.
KDV dahil fiyattan KDV nasıl ayrılır?
Toplam tutar 1 + oran değerine bölünerek matrah bulunur. Toplam ile matrah arasındaki fark KDV'dir.
1.200 TL'nin içindeki %20 KDV kaç TL'dir?
1.200 TL, 1,20'ye bölündüğünde matrah 1.000 TL olur. Aradaki 200 TL KDV tutarıdır.
Hesaplama sonucu resmi belge yerine geçer mi?
Hayır. Sonuç bilgilendirme amaçlıdır; resmi işlemlerde güncel oran ve mevzuat kontrol edilmelidir.
Ücretsiz araçla sonucu saniyeler içinde hesaplayın.