Kar Marjı Hesaplama (2026)
Not: Kâr marjı ve mark-up ticari hesaplama kavramlarıdır; yasal bir oran veya zorunluluk içermez. Fiyatlandırmada KDV, komisyon ve kargo gibi kalemleri ayrıca değerlendirin.
Kar marjı, brüt kar ve mark-up oranını kolayca hesaplayın.
Kar Marjı Nedir?
Kar marjı, bir ürün veya hizmetin satış fiyatının yüzde kaçının kar olduğunu gösteren finansal orandır. İşletmelerin karlılığını ölçmek ve fiyatlandırma stratejilerini belirlemek için kritik bir metriktir.
Örneğin, 800 TL'ye aldığınız bir ürünü 1.000 TL'ye satarsanız, 200 TL kar elde edersiniz. Kar marjı = (200 / 1000) × 100 = %20'dir.
Kar Marjı ve Mark-up Farkı
Bu iki terim sıklıkla karıştırılır ancak önemli farkları vardır:
| Metrik | Formül | Örnek (800→1000 TL) |
|---|---|---|
| Kar Marjı | (Kar / Satış Fiyatı) × 100 | (200 / 1000) × 100 = %20 |
| Mark-up | (Kar / Maliyet) × 100 | (200 / 800) × 100 = %25 |
Marj ile mark-up'ı karıştırmanın maliyeti
Bu iki kavramın karıştırılması, fiyatlandırmada en pahalı hatalardan biridir. İkisi de aynı kârı farklı tabana bölerek ifade eder:
- Kâr marjı kârı satış fiyatına böler.
- Mark-up (maliyet üzerine ekleme) kârı maliyete böler.
75 TL maliyetli, 100 TL'ye satılan bir üründe kâr 25 TL'dir. Marj %25, mark-up ise %33,3'tür. "Maliyetin üzerine %25 koyuyorum" diyen bir satıcı, aslında %20 marjla çalışır — hedeflediğinden 5 puan düşük.
| Mark-up (maliyete eklenen) | Gerçek kâr marjı |
|---|---|
| %20 | %16,7 |
| %25 | %20,0 |
| %33 | %24,8 |
| %50 | %33,3 |
| %100 | %50,0 |
Hedef marjınızı tutturmak için gereken mark-up şu formülle bulunur: mark-up = marj / (1 − marj). %30 marj hedefliyorsanız maliyetin üzerine %42,9 eklemeniz gerekir.
İskonto marjı nasıl eritir?
İndirim doğrudan kârdan düşer ve etkisi sanılandan büyüktür. %25 marjla çalışan bir üründe %10 iskonto vermek, kârı %10 değil %40 azaltır:
| İskontosuz | %10 iskontolu | |
|---|---|---|
| Satış fiyatı | 100 TL | 90 TL |
| Maliyet | 75 TL | 75 TL |
| Kâr | 25 TL | 15 TL |
Kaybedilen kârı telafi etmek için satış adedini %67 artırmanız gerekir. İndirim kararını ciro üzerinden değil marj üzerinden verin. İskonto aracıyla zincirleme indirimlerin gerçek oranını da görebilirsiniz.
Zam yapmadan kârı artırmak
Marj matematiğinin en kullanışlı tarafı, küçük fiyat değişikliklerinin kâr üzerindeki büyük etkisini göstermesidir. %25 marjla çalışan bir üründe fiyatı yalnızca %5 artırmak, adet aynı kalırsa kârı %20 artırır: 25 TL kâr 30 TL'ye çıkar.
Aynı etki maliyet tarafında da geçerlidir. Tedarikçiden alınan %5'lik bir indirim, satış fiyatı sabitken kârı yine %15 civarında yükseltir. Bu yüzden kârlılığı iyileştirmek için önce ciro büyütmeye çalışmak yerine fiyat ve maliyet tarafına bakmak çoğu zaman daha hızlı sonuç verir.
Elbette fiyat artışı talebi azaltabilir. Karar verirken sorulacak soru şudur: fiyatı %5 artırırsam, kârın aynı kalması için satış adedinin ne kadar düşmesine tahammülüm var? %25 marjlı bir üründe bu tolerans yaklaşık %17'dir — yani satışlar %17'den az düşerse zam kârlıdır.
Brüt marj ile net marj
Bu araç brüt marjı hesaplar: satış fiyatı eksi ürün maliyeti. Ancak işletmenin gerçek kârlılığı için genel giderleri de düşmek gerekir:
- Kira, personel, elektrik gibi sabit giderler
- Kargo, komisyon, paketleme gibi satışa bağlı giderler
- Pazarlama ve reklam harcamaları
- Vergiler
E-ticarette pazaryeri komisyonu ve kargo, brüt marjın önemli bir kısmını götürebilir; %25 brüt marjla çalışan bir satıcının net marjı tek haneli kalabilir. Fiyat belirlerken ürün maliyetine ek olarak satış başına düşen bu giderleri de hesaba katın.
Kar Marjı Hesaplama Formülleri
1. Kar Marjını Bulma
2. Satış Fiyatını Bulma (Kar marjına göre)
3. Maksimum Maliyeti Bulma
Sektörlere Göre Ortalama Kar Marjları
- Perakende (gıda): %1-5
- Perakende (giyim): %40-60
- Restoran: %5-15
- Yazılım/SaaS: %70-90
- E-ticaret: %15-30
- İmalat: %10-25