Veri Boyutu Çevirici
Kaynak: İkili katlar için kibibyte (KiB), mebibyte (MiB) gibi adlandırmalar IEC tarafından standartlaştırılmıştır; ondalık kilobyte 1.000 byte, ikili kibibyte 1.024 byte'tır. Araçta ikili ve ondalık modlar ayrı ayrı seçilebilir.
Byte, KB, MB, GB, TB ve diğer veri boyutu birimleri arasında hızlı çeviri yapın
Veri Boyutu Nedir?
Veri boyutu, dijital bilginin ne kadar depolama alanı kapladığını ifade eder. Bilgisayarlar tüm verileri binary (ikili) sistemde 0 ve 1'ler olarak saklar. En küçük birim bit (binary digit), 8 bit ise 1 Byte oluşturur. Tüm dijital dosyalar - fotoğraflar, videolar, belgeler - byte cinsinden ölçülür.
İkili vs Ondalık: Neden Fark Var?
Bilgisayarlar ikili sistem kullanır (1 KB = 1024 Byte), ancak disk üreticileri pazarlama için ondalık sistem kullanır (1 KB = 1000 Byte). Bu nedenle "1 TB" olarak satılan bir disk, bilgisayarda yaklaşık 931 GB olarak görünür. Bu, hata değil, farklı ölçüm standartlarından kaynaklanır.
Veri Boyutu Birimleri Rehberi
Bilgisayarlar ikili sistem kullanır (1 KB = 1024 Byte), ancak depolama üreticileri genellikle ondalık sistem kullanır (1 KB = 1000 Byte). Bu nedenle 1 TB'lık disk yaklaşık 931 GB olarak görünür.
Dijital bilginin temel birimidir. 1 Byte = 8 bit. Tek bir karakter (harf, rakam) genellikle 1 Byte yer kaplar.
1 KB ≈ 1.024 Byte (ikili) veya 1.000 Byte (ondalık). 1 MB ≈ 1.024 KB. Metin dosyaları genellikle KB, fotoğraflar MB cinsinden ölçülür.
1 GB ≈ 1.024 MB. 1 TB ≈ 1.024 GB. Videolar ve oyunlar GB, sabit diskler TB cinsinden ölçülür. Tipik bir HD film 4-8 GB, 4K film 20-100 GB yer kaplar.
1 PB = 1.024 TB. Veri merkezleri ve büyük bulut depolama sistemleri için kullanılır. Netflix'in video kütüphanesi petabaytlarla ölçülür.
Veri Boyutu Karşılaştırma Tablosu
| Birim | İkili (1024) | Ondalık (1000) | Örnek Kullanım |
|---|---|---|---|
| 1 KB | 1.024 Byte | 1.000 Byte | Kısa metin dosyası |
| 1 MB | 1.048.576 Byte | 1.000.000 Byte | MP3 şarkı, fotoğraf |
| 1 GB | ~1,07 milyar Byte | 1 milyar Byte | HD video, oyun |
| 1 TB | ~1,1 trilyon Byte | 1 trilyon Byte | Sabit disk kapasitesi |
| 1 PB | ~1,13 katrilyon Byte | 1 katrilyon Byte | Veri merkezi |
Pratik Veri Boyutu Örnekleri
Word belgesi: 20-50 KB. PDF dosyası: 100 KB - 10 MB. E-posta (metin): 2-5 KB. E-kitap: 1-5 MB.
WhatsApp fotoğrafı: 100-300 KB. JPEG fotoğraf: 2-10 MB. RAW fotoğraf: 25-50 MB. PNG ekran görüntüsü: 500 KB - 5 MB.
MP3 şarkı (3-4 dk): 3-5 MB. Kayıpsız FLAC: 30-50 MB. Podcast (1 saat): 50-100 MB. Spotify günlük: ~150 MB.
YouTube videosu (720p, 10 dk): 150 MB. Netflix film (HD): 3-5 GB. 4K UHD film: 50-80 GB. iPhone video (1 dk, 4K): 400 MB.
Mobil oyun: 100 MB - 2 GB. AAA PC oyunu: 50-150 GB. Windows 11: ~64 GB. macOS: ~35 GB.
USB flash: 8-256 GB. SD kart: 32-512 GB. SSD: 256 GB - 4 TB. HDD: 1-20 TB. Cloud (ücretsiz): 2-15 GB.
KB mi KiB mi? Standart adlandırma
1.000 ile 1.024 karışıklığını çözmek için uluslararası standartlar ayrı bir adlandırma tanımlar. İkili katları için bi heceli adlar kullanılır:
| Ondalık (1.000) | Byte | İkili (1.024) | Byte |
|---|---|---|---|
| kilobyte (kB) | 1.000 | kibibyte (KiB) | 1.024 |
| megabyte (MB) | 10⁶ | mebibyte (MiB) | 2²⁰ |
| gigabyte (GB) | 10⁹ | gibibyte (GiB) | 2³⁰ |
| terabyte (TB) | 10¹² | tebibyte (TiB) | 2⁴⁰ |
Uygulamada bu adlar yaygınlaşmadı: Windows 1.024'lük katları kullanıp adına "GB" der, macOS ve Linux dağıtımlarının çoğu 1.000'lik katları kullanır. Aynı dosya iki işletim sisteminde farklı boyutta görünebilir — dosya değişmemiştir, yalnızca kullanılan taban farklıdır.
Bit ile byte karıştırılmasın
İnternet hızları bit, dosya boyutları byte cinsinden verilir. 1 byte = 8 bit olduğu için aradaki fark sekiz katıdır:
İNDİRME SÜRESİ
| Dosya | Bağlantı | Teorik süre |
|---|---|---|
| 700 MB film | 50 Mbps | 112 saniye |
| 4 GB oyun | 50 Mbps | ≈ 11 dakika |
| 4 GB oyun | 100 Mbps | ≈ 5,3 dakika |
"100 Mbps" bağlantı saniyede 100 megabit, yani yaklaşık 12,5 megabyte indirir. Gerçek süre protokol yükü, sunucu hızı ve hat yoğunluğu nedeniyle bu değerin biraz üzerinde çıkar. Küçük harf b biti, büyük harf B byte'ı gösterir; "Mb" ile "MB" arasındaki tek harf sekiz kat fark demektir.
Sık Sorulan Sorular
İkili sistemde 1 TB = 1.024 GB. Ondalık sistemde 1 TB = 1.000 GB. Pratikte 1 TB disk bilgisayarda ~931 GB olarak görünür.
Üreticiler ondalık (1000), bilgisayarlar ikili (1024) sistem kullanır. 1 TB disk = 1.000.000.000.000 Byte = 931 GB (ikili).
KB (büyük B) = Kilobyte = 8.192 bit. Kb (küçük b) = Kilobit = 1.024 bit. İnternet hızları genellikle Mbps (Megabit/saniye) ile ölçülür.
WhatsApp mesajlaşma: ~30 gün. Müzik streaming: ~15 saat. YouTube (480p): ~4 saat. YouTube (1080p): ~1,5 saat.
Uygulamalar güncellemelerle büyür, WhatsApp medya birikir, sistem önbelleği şişer. Önerilen: 128+ GB telefon veya düzenli temizlik.